تبلیغات
...مطالب جمع آوری شده در مورد تایپوگرافی... - داریوش مختاری از پانزده فونت فارسی جدیدش می‌گوید
 
درباره وبلاگ


تایپوگرافی تکنیکی در گرافیک است که با حضور چاپ در عرصه نشر کتاب به وجود آمده است. با آمدن چاپ، برای تلطیف کردن کلمات چاپی که خشک به نظر می رسیدند، حرکاتی در بخش هایی از لغات و برجسته کردن آن ایجاد می کردند. تایپوگرافی اصطلاحی است که این روزها در مجامع هنری گرافیکی زیاد شنیده می شود. گاهی آن را با خوشنویسی ( کالیگرافی) اشتباه می گیرند. هرچند که استفاده از این تکنیک پیشنه حداقل ۵۰ ساله در ایران دارد.
در تایپوگرافی خوانا بودن مهم است زیرا در زمینه ای استفاده می شود که اطلاع رسانی وجه بارز آن است، ولی در خوشنویسی زیبایی در اولویت قرار دارد. عقیده بر این است طراحان وظیفه انتقال ذهنیات خود و پیام موضوع را در طرح هایشان بر تصویر و حروف قرار می دهند. اینک خط ، در روند تحولات جدید ، وظیفه خود را خوانایی و سهولت نگارش نمی داند و کم و بیش به فرمی زیبا تبدیل شده است که در درجه اول مفهوم نوشته را قبل از خوانده شدن ، بیان می کند. در این دوره با رواج تایپوگرافی که سعی در تقویت ویژگی بصری حروف و نزدیک کردن نوشته به تصویر دارد ، برخی آن را با “خط نگاره” ، “خط نگاری” ، ” کالیگرافی” و “طراحی حروف” هم مسیر می دانند.

مدیر وبلاگ : مریم رضایِی نردین
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
...مطالب جمع آوری شده در مورد تایپوگرافی...
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
داریوش مختاری طراح گرافیک و مجسمه‌ساز به تازگی، ۱۵ فونت فارسی جدید بر اساس خط بنایی طراحی و در کتابی با عنوان «جنبش فونت دارا» منتشر کرده است که آغازی بر تغییر طراحی خط در معماری جدید محسوب می‌شود. داریوش مختاری طراح گرافیک و مجسمه‌ساز به تازگی، ۱۵ فونت فارسی جدید بر اساس خط بنایی طراحی و در کتابی با عنوان «جنبش فونت دارا» منتشر کرده است که آغازی بر تغییر طراحی خط در معماری جدید محسوب می‌شود.

به گزارش تارنمای «زبان فارسی» به نقل از خبرنگاری فارس، کتاب «‌جنبش فونت دارا» حاصل سه دهه کوشش «داریوش مختاری» برای طراحی خط فارسی است که این تلاش از دوران دانشجویی او در دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران آغاز شده است.

این کتاب دارای ۱۵ فونت فارسی و سه فونت لاتین است که فونت‌ها بر اساس معماری خط بنایی طراحی شده و قابلیت تایپ متون فارسی و لاتین را داراست. از آن جا که خط فارسی بر اساس الفبای عربی نگاشته می‌شود این طراحی خط قابلیت نگارش در متون عربی،‌فارسی،‌افغانی را نیز داراست.

ویژگی اصلی فونت دارا، جدانویسی حروف فارسی است که از این جهت اتفاق نوینی در طراحی حروف فارسی به شمار می‌آید. این جدانویسی باعث می‌شود اتصال حروف فارسی که غالبا در رسانه‌های ‌امروزی مشکل‌ساز است، برطرف شود.

این کتاب در واقع آغاز ایجاد تغییرات در طراحی خط بر اساس معماری جدید است. خط بنایی که از ابتدا برای تزیین دیوار مساجد به کار می رفته اینک برای نخستین بار به صورت فونت طراحی شده است.

داریوش مختاری متولد ۲۵ بهمن ۱۳۳۴ در شهرستان خرم‌آباد و دانش‌آموخته دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران در سال۱۳۶۶ است. وی در بسیاری از نمایشگاه‌های نقاشی، گرافیک و مجسمه‌سازی داخل و خارج از ایران از جمله در کشورهای ژاپن، ایتالیا، چک، لهستان، بلغارستان و سوئد شرکت داشته است. از جمله آثار او در زمینه حجم‌های شهری می‌توان به مجسمه نام حضرت علی (ع) در بزرگراه امام علی (ع)، کلمه «خدا»، «انسان»، «عاشق» از جنس آهن در ایستگاه هفت تیر مترو، تندیس‌های «شهر و شهروند» در بیست مرکز فرهنگی-هنری شهرداری تهران و اولین یادمان معلولین ایران که در پارک ملت نصب شده است، اشاره کرد.

به سراغ داریوش مختاری رفتیم و درباره کتاب تازه‌اش به گفت و گو نشستیم.جنبش فونت دار

- آقای مختاری درباره روند شکل‌گیری و طراحی فونت دارا توضیح دهید؟

همیشه از دوران دبیرستان دلم می‌خواست خطی را طراحی کنم که البته طراحی هم کردم و با استفاده از این خط برای دوستانم نامه‌نگاری می‌کردم. بعدها که وارد دانشگاه شدم خط زیر مجموعه کارهای من شد و هر کاری را انجام می‌دادم، خط پلان اول کارهایم بود، تا بعد از فارغ‌التحصیلی همچنان خط را دنبال کردم و در پروژه دانشگاهی‌ام نیز خط را با عنوان نشانه‌سازی کار کردم. به هر شکل طراحی‌های بسیاری انجام دادم که مبنای خط فارسی را تغییر دهم که این طرح‌ها انجنبش فونت دارابار می‌شد، تا دو سال قبل که با نرم افزاری آشنا شدم که می‌توانستم خطم را تبدیل به فونت کنم و قابلیت استفاده برای عموم را فراهم کنم. بنابراین شروع کردم به طراحی و حدود ۱۵ فونت فارسی را طراحی کردم که شکل آن‌ها به هم نزدیک است، سه خط لاتین هم طراحی کردم که دو تای آن‌ها بر اساس خط بنایی است و شکل هندسی دارد و خط سوم را نیز با پایه خط سانسکریت هندی ترکیب کردم.

- ویژگی خاص این فونت‌ها در فارسی و لاتین چیست؟

اتصال در خط لاتین از زیر است جنبش فونت دارولی من از محور وسط استفاده کردم و اتصالات را برقرار کردم که فضای جالبی را ایجاد کرد. در خط فارسی هم خط بنایی را مبنای کارم قرار دادم که حروف به صورت مجزا نگاشته می‌شود و قابلیت این را دارد که از راست به چپ و حتی از چپ به راست نوشته شود و این آمادگی را دارد که برای سیستم‌های دیجیتالی و رسانه‌های جدید پیام رسانی کند.

از نظر صنعتی هم قابلیت و اصول خود را حفظ کرده است، نازکی و ضخامت در آن وجود ندارد و همه حروف در تمام قسمت‌های هر کلمه دارای یک ضخامت است.

- این فونت‌های فارسی تنها برای فارسی‌زبانان قابلیت استفاده دارد؟

همه کشورهایی که با رسم‌الخط عربی کار می‌کنند مثل افغان‌ها، کردهای عراق و کشورهای عربی می‌توانند از این فونت هم استفاده کنند اما بیشتر این فونت‌ها را برای فارسی‌زبانان طراحی کرده‌ام که می‌تواند در زمینه پیام‌رسانی رسانه‌های دیجیتالی امروز مورد استفاده قرار بگیرد.

- حروفی که دارای چند شکل هستند مثل «ز، ظ، ض،» چطور طراحی شده‌اند؟

برای طراحی حرف ز تنها یک شکل طراحی کرده‌ام یعنی همان‌طور که در محاوره‌ فارسی از این حرف به یک شکل استفاده می‌شود در نوشتار هم به یک صورت نوشته می‌شود و حتی زیر و زبر هم ندارد. بر خلاف کتب آسمانی مثل «قرآن» و کتاب مقدس زرتشتیان «اوستا» که باید حتماً‌ هر کلمه زیر و زبر داشته باشد تا آواهای موجود در کلام درست ادا شود، این حروف جدید برای دنیای رسانه‌ای امروز طراحی شده است تا پیام را به سرعت ارسال کند، بنابر این نیازی به زیر و زبر ندارد.

- چرا اسم کتاب را «جنبش فونت دارا» گذاشته‌اید؟

این کتاب که در تعداد محدود چاپ شد، با دوستانم صحبت کردم که انجمنی راه‌اندازی کنیم با نام «طراحان خط» که معیار و مقیاسی برای طراحی خط باشد. اگر چه طراحی حروف و فونت‌های فارسی تاکنون اتفاق نیفتاده است ولی معتقدم این کتاب هم تمام شده نیست، بلکه شروع یک اتفاق تازه است و این خطوط می‌تواند مبداء اتفاقی برای طراحی خط در آینده باشد که طراحان جوان را وارد این گود کند، به همین دلیل اسم این کتاب را «جنبش فونت دارا» نام‌گذاری کردم که آغازی باشد برای طراحی خط و تکمیل آن در آینده و «دارا» هم ابتدای نام خودم داریوش است.

اندیشه تغییر خط از زمان «میرزا ملکم خان» در ایران وجود داشته است‌ ولی چون همه کسانی که در این اندیشه بودند، طراح نبودند و بیشتر ادیب و نویسنده بودند، بیشتر به زیر و بم‌های خط تاکید داشتند، اکنون اندیشه تغییرات خط به دست طراحان خط و گرافیک افتاده است و این تفاوت را ایجاد کرده است که سریع به نتیجه می‌رسد. بنابراین اگر در انجمنی چون «طراحان خط» استانداردی را برای خط رعایت کنیم، می‌توان خط‌کش و متری برای ارزیابی خط تعیین کنیم و در نهایت آن را به جامعه ادبی هم سرایت بدهیم.

- واکنش طراحان گرافیک نسبت به کتاب شما و طراحی این خطوط جدید چه بود؟

من مدعی نیستم که کاری تمام شده را ارائه کرده‌ام، بلکه این تنها شروع یک فعالیت جدید در زمینه طراحی خط است و دوست دارم طراحان در ادامه آن شروع به کار کنند تا ضعف کار گرفته شود و در آینده با تکامل این خط شاهد نتایج خوب آن باشیم.

واکنش دوستان و همکارانم نسبت به این کتاب نیز برایم جالب بود، همه کسانی که این کتاب و فونت‌ها را دیدند دو گروه شدند یا شدیداً موافق بودند و یا شدیداً مخالف و هیچ نظر میانه‌ای نشنیدم. اما در نهایت نتیجه این واکنش‌ها برای من بسیار رضایت‌بخش و راضی کننده بود چرا که این اتفاق باعث شده بود که در میان طراحان گرافیک مورد ارزیابی و بحث و بررسی قرار گیرد، موافقان در تأیید آن و مخالفان در رد آن سخن بگویند. به هر حال معتقدم وقتی کاری انجام می‌شود، بحث و بررسی هم صورت می‌گیرد،‌من وحشتی از این واکنش‌ها ندارم و خوشحالم که اقدام من باعث ایجاد چنین بحث و بررسی‌هایی شده است.

- این خطوط خیلی خوانا نیستند و استفاده از آن‌ها بسیار مشکل است با این موضوع چه می‌کنید؟

برای یکی از پیشکسوتان گرافیک ایران نامه‌ای با دو خط نسخ و خط جدید خودم نوشتم، وقتی من را دید گفت با مشقات بسیار توانستم خط تو را بخوانم. من هم در جواب گفتم: ۱۴۰۰ سال است که ما با این خط آشنایی داریم، نباید انتظار داشته باشید که یک خط جدید را در عرض یک ساعت به راحتی بخوانید و بتوانید پاسخ دهید. بنابراین ابتدا باید با این خط آشنا شد درست مثل کودکان که در مدرسه الفبا را ابتدا به سختی و آرام آرام می‌آموزند و در سال‌های بعدی به راحتی با آن می‌نویسند. این خط جدید هم نیازمند آموزش و یادگیری است و بعد از آن به راحتی می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد.

- فکر می‌کنید اگر قرار باشد این خط رایج کشور شود چقدر زمان برای تحقق آن نیاز است؟

حتی اگر دولت هم از رواج این خط در جامعه حمایت کند، حدود ۱۲ سال طول می‌کشد که بتوان به راحتی با آن کار کرد و اگر قرار باشد به همین شکل خودجوش و فردی تکامل یابد، فکر می‌کنم حدود ۱۵۰ سال طول می‌کشد که این خطوط جدید جایگاه خود را درجامعه پیدا کنند.

- تفاوت این ۱۷ فونت فارسی جدید در چیست؟

به طور مثال در یک خط نقطه را حذف کردم، در یک خط دیگر به صورت پیوسته کار کردم، در خط بعدی منفرد و جدا جدا کار کردم که ویژگی همه آن‌ها سرعت و سهولت برای استفاده در رسانه‌های دیجیتالی است ولی با این حال برای تکامل این خط هنوز سه گام دیگر باقی مانده است، گام اول آن به کرسی نشاندن این خط است، گام دوم مثلاً می‌توان نقطه را حذف کرد و یا فرم آن را تغییر داد و در گام سوم به تکامل می‌رسد.

برای جا افتادن این نوع خط خیلی دوست دارم با استفاده از آن در یکی از صفحات مجلات گرافیک مطالبی را بنویسم که حداقل توجه علاقه‌مندان را به خودش جلب کند و به گونه‌ای فرهنگسازی شود البته معتقدم هر بازخوردی هم داشته باشد قطعاً اتفاق خوبی خواهد بود.

- در طراحی خود چرا از پیشینه خط بنایی استفاده کردید؟

من خط جدیدی را طراحی کردم که ریشه در گذشته ما دارد، من نمی‌توانم خطی طراحی کنم که هیچ ارتباطی با گذشته ما نداشته باشد و یا حتی ما را از گذشته خودمان دور کند، خط بنایی از تاریخ ۱۴۰۰ ساله در فرهنگ ما برخوردار است بنابراین برای طراحی یک خط ملی باید از این ریشه‌ها استفاده شود.

- به نظر شما جایگاه خطوط جدیدی چون «خط معلی» در هنر خوشنویسی چیست؟

خط معلی تحولی در خط امروز بود که حمید عجمی آن را طراحی کرد و خصوصیات خاص خود را دارد اما بیشتر خطی تزئینی است و برای کتابت خاصی طراحی شده است که البته به نظر من شاهکاری در این نوع خطوط محسوب می‌شود. اما از نظر گرافیکی این خط بر اساس الفبای رایج خودمان طراحی شده است و خط جدید به حساب نمی‌آید، تفاوت کار من این است که من در زمینه تغییر خط کار کردم.

- این خطوط جدید را هم جایی ثبت کرده‌اید؟

بله، برای ثبت این خط به وزارت ارشاد رفتم و آن را در شورای عالی انفورماتیک ثبت کردم، در ثبت آثار معنوی هم این خط به نام من ثبت شده است و اکنون برای استفاده عمومی روی اینترنت قابل دانلود است.

- این کتاب روانه بازار شده است؟

خیر این کتاب هنوز وارد بازار نشده است اما در تعداد محدود و به صورت خصوصی در اختیار گروهی از دوستانم قرار داده‌ام.


http://persianlanguage.ir/interviews/1597





نوع مطلب : تایپوگرافی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


جمعه 3 شهریور 1396 06:08 ب.ظ
Today, I went to the beachfront with my kids.
I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said
"You can hear the ocean if you put this to your ear." She placed the shell to her ear and screamed.
There was a hermit crab inside and it pinched her ear.
She never wants to go back! LoL I know this is totally off topic but I had
to tell someone!
یکشنبه 15 مرداد 1396 07:50 ق.ظ
Hello every one, here every one is sharing these kinds of
knowledge, so it's fastidious to read this webpage, and I used to pay
a visit this blog every day.
چهارشنبه 23 فروردین 1396 02:29 ق.ظ
hello!,I really like your writing so a lot!
share we keep in touch more approximately your article
on AOL? I need an expert on this house to unravel my problem.

May be that's you! Taking a look forward to look you.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر